Zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców 2022

29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022 poz. nr 91), stanowiąca pakiet nowelizacji, którego zasadniczym celem jest usprawnienie postępowań dotyczących udzielania cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy na terytorium RP, w szczególności zezwoleń na pobyt czasowy i pracę. Nowe regulacje zakładają, że decyzja pobytowa dla cudzoziemca ma być wydawana w ciągu 60 dni, a także regulują kwestie wiz czy wynagrodzeń dla obcokrajowców. Czy to oznacza, że zatrudnianie cudzoziemców w 2022 roku będzie łatwiejsze, szybsze, dogodniejsze dla pracodawców? 

Zmiany w przepisach

Nowe przepisy wprowadzają zmiany, w takich aktach prawnych jak:

  • ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 159 i 1918),
  • ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, 1162, 1621, 2270 i 2317),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm),
  • ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1472),
  • ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1923),
  • ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 r. poz. 1598).

Nowe regulacje

W ramach nowych regulacji nadano kompetencje wojewodzie, który będzie miał możliwość wzywania cudzoziemca o przedłożenie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 

Dotychczas, zmiana nazwy stanowiska pracownika wiązała się z koniecznością uzyskania nowego zezwolenia lub jego zmiany. Nowelizacja ustawy zniosła ten wymóg.

Dzięki nowelizacji wprowadzono przepisy, które pozwolą na uproszczenie postępowań w sprawie wydania zezwolenia na pracę sezonową, oraz związanych z wykonywaniem pracy przez cudzoziemca na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy.

W ramach postępowań dotyczących udzielenia zezwoleń pobytowych zgodnie, z którymi wymiana informacji między wojewodą lub Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców a właściwymi służbami i organami przekazującymi informacje, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego może odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Zmiany w przepisach dotyczących wynagrodzenia cudzoziemców

W zależności od sposobu zatrudniania cudzoziemca pracodawca będzie zobowiązany:

  • zapewnić mu wynagrodzenie, którego wysokość nie będzie niższa od wynagrodzenia pracowników wykonujących pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku;
  • zapewnić mu wynagrodzenie w wysokości pełnego minimalnego wynagrodzenia za pracę (aktualnie: 3 010 zł brutto) bez względu na wymiar czasu pracy (np. praca na ¼ etatu) oraz rodzaj stosunku prawnego, z którego wynika podstawa do wykonywania pracy (np. umowa zlecenia).

Nowelizacja wprowadziła wymóg posiadania wynagrodzenia, które nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, niezależnie od wymiaru czasu pracy i rodzaju stosunku prawnego stanowiącego podstawę wykonywania pracy przez cudzoziemca. W praktyce bardzo istotne będzie prawidłowe określenie wysokości wynagrodzenia cudzoziemca. Inny mechanizm będzie bowiem obowiązywał w odniesieniu do oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, inny w przypadku jednolitych zezwoleń na pobyt i pracę. 

Nowe terminy

W myśl nowych przepisów wydłużona zostanie do 24 miesięcy możliwość powierzenia pracy cudzoziemcowi bez zezwolenia na pracę, na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Z kolei do 60-dni skrócono termin załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w I instancji, oraz 90-dni termin na rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. 

Ponadto skrócono termin na rozpatrywanie wniosków o wydanie niektórych wiz krajowych (tj. wiz wydawanych w celu odbycia studiów, prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, odbycia stażu albo udziału w programie wolontariatu europejskiego) z 60 do 30 dni

Nowe przepisy z korzyścią dla pracowników i pracodawców

Deficyt pracowników na polskim rynku pracy sprawił, że pracodawcy coraz częściej decydują się na zatrudnienie pracowników z zagranicy. Polska przyjmuje najwięcej pracowników spoza Unii Europejskiej ze wszystkich państw członkowskich. Z danych opublikowanych przez Eurostat wynika, że Polska wydała w 2020 r. 598 tysięcy pozwoleń na pobyt czasowy i pracę. Stanowią one 26% z udzielonych przez wszystkie kraje Unii Europejskiej. Co ważne, według danych Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dokumenty uprawniające do długoterminowego pobytu w Polsce posiada 0,5 mln cudzoziemców. 

Jak wynika z danych Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 457 tys. cudzoziemców, którzy 1 stycznia 2021 r. posiadali ważne dokumenty pobytowe, największe grupy stanowili obywatele:

  • Ukrainy – 244,2 tys. osób,
  • Białorusi – 28,8 tys. osób,
  • Niemiec – 20,5 tys. osób,
  • Rosji – 12,7 tys. osób,
  • Wietnamu – 10,9 tys. osób,
  • Indii – 9,9 tys. osób,
  • Włoch – 8,5 tys. osób,
  • Gruzji – 7,9 tys. osób,
  • Chin – 7,1 tys. osób,
  • Wielkiej Brytanii – 6,6 tys. osób.

Sytuacja epidemiologiczna i związane z nią ograniczenia w podróżowaniu zachęcały obcokrajowców do przedłużania pobytu w kraju. Dotyczyło to zwłaszcza obywateli Ukrainy i Białorusi, którzy wcześniej w większym stopniu korzystali z możliwości migracji tymczasowych. Dla migrantów zarobkowych zmiana przypisów pozwoli na łatwiejsze przedłużanie pobytu i szybsze zatrudnienie w Polsce oraz da możliwość większego rozwoju zawodowego.  Pracodawcom z kolei łatwiej będzie pozyskać pracowników. 

Nowelizacja wprowadziła stworzenie listy przedsiębiorców prowadzących działalność o strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej, co będzie miało pozytywny wpływ na zatrudnienie cudzoziemców. Większość wydawanych zezwoleń na pobyt związana jest z aktywnością zawodową – w 2020 r. dotyczyło to 76% cudzoziemców. Z perspektywy polskich pracodawców dzięki nowelizacji przepisów pojawia się szansa na rozwiązanie jednego z największych problemów – skrócenie okresu oczekiwania od momentu złożenia oferty, do przyjazdu pracownika do Polski i rozpoczęcia pracy. Jako Kancelaria oferujemy kompleksową pomoc w zakresie procedur legalizacyjnych, oraz uzyskaniu niezbędnych dokumentów dla Twoich przyszłych pracowników. Zapraszamy do kontaktu!